Ekonomik Büyüme, Karbon Salınımı ve Toplam Vergiler Arası Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Ülkeleri ve Türkiye Üzerine Ampirik Bir Analiz (1975-2023)
Doç. Dr. Selçuk Çağrı ESENER
Prof. Dr. Özgür BİYAN
Bu çalışma, iktisadi büyüme, karbon salınımı ve toplanan vergiler arasındaki nedensellik ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Mali ve ekonomik etkileşimlerin zaman ve mekân bağlamında analiz edilebilmesi için bootstrap panel Granger nedensellik yöntemi tercih edilmiştir. 1975–2023 dönemini kapsayan ve 13 Avrupa ülkesinden oluşan panel veri seti üzerinden, değişkenler arasındaki karşılıklı ilişkiler çift yönlü modellerle test edilmiştir. Sonuçlar, birçok ülke için karbon salınımı ile büyüme ve vergileme arasında tek yönlü, anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koyarken; ekonomik büyüme ile vergileme arasında daha dengeli, çift yönlü etkileşimlere işaret etmektedir. Türkiye özelinde ise karbon salınımı ve vergiler genel Avrupa eğilimleriyle benzerlik gösterse de ekonomik büyüme dinamikleri belirgin şekilde farklılaşmaktadır. Bu durum, Türkiye’nin gelişmekte olan bir ekonomi olması ve iç piyasadaki yapısal özelliklerle açıklanabilir. Ayrıca, karbon salınımı ile diğer değişkenler arasında ters yönlü bir ilişki gözlemlenmiştir. Çalışma, vergi ve büyüme arasında Türkiye için karşılıklı bir besleme mekanizması bulunduğunu da ortaya koyarak, maliye politikası açısından önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Çalışmanın tamamını okumak için buraya tıklayınız.
ATIF İÇİN: S.Ç.ESENER ve Ö.BİYAN, “Ekonomik Büyüme, Karbon Salınımı ve Toplam Vergiler Arası Nedensellik İlişkisi: Seçilmiş Avrupa Ülkeleri ve Türkiye Üzerine Ampirik Bir Analiz (1975-2023)”, Vergi Sorunları Dergisi, C.49, Sayı:448, Ocak 2026, ss.38-60
